Алматы қаласында Қазақстан Республикасының ЮНЕСКО және ИСЕСКО істері жөніндегі ұлттық комиссиясының отырысы өтті.

03 May 2024

Былтыр Қазақстан ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұралар комитетіне мүше болып сайланды. Президент Қасым-Жомарт Тоқаев  Ұлттық құрылтайдың үшінші жиынында еліміздің мәдени және табиғи мұраларын ЮНЕСКО-ның Дүниежүзілік мұра тізіміне енгізуге қатысты нақты тапсырмалар берген еді.

Осыған орай жуырда Мемлекеттік кеңесші Ерлан Қариннің төрағалығымен Алматы қаласында Қазақстан Республикасының ЮНЕСКО және ИСЕСКО істері жөніндегі ұлттық комиссиясының отырысы өтті.

Басқосуға құзырлы органдардың өкілдері, ЮНЕСКО-ның орталықтары мен кафедраларының жетекшілері, Комиссия жанындағы ұлттық комитеттердің басшылары қатысты.

Дүниежүзілік мұра (ағылш. World Heritage, фр. Patrimoine Mondial, ис. Patrimonio Mundial) — табиғи немесе адам қолымен жасалған объектілер,адамзат үшін ерекше мәдени, тарихи немесе экологиялық маңызы бар деп танылған нысандар, тарихи орындар.

1972 жылы БҰҰ Білім, Ғылым және Мәдениет Ұйымы дүниежүзіндегі мәдени және табиғи мұраларды қорғау туралы қарар қабылдаған. Бұл жобаны КСРО 1988 жылы ратификациялады. 2010 жылы сәуірде қарарды  БҰҰ-на мүше 187 ел қолдады. Олардың ішінде Қазақстан да бар.

 Қазақстан Республикасы 1992 жылдан бастап ЮНЕСКО-ның Әлем жады – Память мира – Memory of the World –– Біріккен Ұлттар Ұйымының  мүшелігінде. Ұлттық комитет «Әлем жады» бағдарламасының негізгі жұмысы —Дүниежүзілік деректі мұраны қорғау, дәріптеу, пайдаланушылардың деректі мұраға қол жеткізуін қамтамасыз ету, олардың маңыздылығын арттыру, тарату. 1997 жылдан бастап деректі мұра тізімі әлемдік, аймақтық, ұлттық деңгейлерде саралануда.

«Әлем жады» деректі мұра тізіміне Қазақстан Республикасынан Қожа Ахмет Яссауи мен оның ізбасары Сүлейман Бақырғанидің қолжазбалар жинағы (тамыз, 2003), «Невада-Семей» антиядролық қозғалысының құжаттары (маусым, 2005), Арал теңізін құтқару жөніндегі құжаттары(шілде, 2009) енгізілген.

 Келесі тізім өтініміне, талқылау жұмысына – «Хандар шежіресі» ұсынылып отыр. Шамамен XVIII ғасырға тиесілі қолжазба және түркі тілінің шағатай диалектісінде жазылған генеологиялық шежіресі түркі халқының тарихы мен мәдениетін түсінудегі маңызды қадамға айналары сөзсіз.

«Әлем жады» бағдарламасына 2017 жылдан бері Қазақстан Республикасы Ұлттық академиялық кітапханасы төрағалық етеді. Құрамына ҚР деректі құндылықтарының негізгі қор ұстаушылары деп танылған ғалымдар және ұлттық, мемлекеттік мұражайлардың, мұрағаттардың, кітапханалардың басшылары кіреді. 

Мемлекет басшысы «Кітапхана – мемлекеттің, ұлттың негізгі жады. Еліміз үшін құнды тарихи деректер мен материалдардың дені кітапханада сақталады»– деп еді. Осы орайда ҚР Ұлттық академиялық кітапханасы Ұлттық комитеттің "Әлем жады" бағдарламасының құрамымен бірлесе отырып, құжаттар мұрасын жинақтау, ҚР өтінімдерінің берілуі мен дайындалу механизмін жүзеге асыру, сондай-ақ, бірыңғай Ұлттық каталог құру мақсатында жұмыстана бермек.  

Мемлекеттік кеңесшінің төрағалығымен өткен Қазақстан Республикасының ЮНЕСКО және ИСЕСКО істері жөніндегі ұлттық комиссиясының отырысына қатысқандардың қатарында ҚР Ұлттық комитеті «Әлем жады» бағдарламасының төрағасы, ҚР Ұлттық академиялық кітапхананың директоры Ғазиза Нұрғалиева да болды.  Жиында бүкіләлемдік гуманитарлық ұйыммен өзара ықпалдастықты дамыту мәселелері талқыланды

 

Іс-шаралар күнтізбесі

28
May

16:00

Португал әдебиетінің бұрышына кітаптарды салтанатты табыстау рәсімі Португал тілі күніне орай

Шетел әдебиеті залы

29
May

11:00

Дөңгелек үстел: «Құдайберген Жұбанов тағылымы» ғалым Құдайберген Жұбановтың 125 жылдық мерейтойына орай

Конституция залы