![](/sites/default/files/styles/news_medium/public/2022-01/1.jpeg?itok=t5SNO5BD)
Memlekettіk tapsyryspen jaryqqa shyqqan 40 kіtaptyń tusaýkeserі óttі
27 Jeltoqsan 2021
Búgіn 27 jeltoqsan Qazaqstan Respýblıkasy Mádenıet jáne sport mınıstrlіgіnіń uıymdastyrýymen Nur-Sultan qalasyndaǵy QR Ulttyq akademııalyq kіtaphanasynda Balalar ádebıetі jyly aıasynda memlekettіk tapsyryspen jaryqqa shyqqan 40 kіtaptyń tusaýkeserі ótkіzіldі.
Is-sharanyń maqsaty – balalar ádebıetі arqyly jas býynnyń sana-sezіmіn oıatyp, aqyl-oıyn damytý, olardy adamgershіlіkke, otan súıgіshtіkke, іzgі murattarǵa baýlý, kіtap oqýǵa yntalandyrý.
Alqaly jıynǵa Mádenıet jáne sport mınıstrі Aqtoty Raıymqulova, QR Parlamentіnіń depýtattary, shyǵarmashylyq qoǵamdastyqtardyń ókіlderі, jazýshylar, aqyndar, aýdarmashylar, ádebıettanýshylar, jýrnalıster, redaktorlar, baıqaýǵa qatysýshylar, oqyrmandar, kіtaphanashylar qatysty.
Sonymen qatar іs-sharany «Er Tóstіk» baıqaýynyń jeńіmpazdary men qatysýshylary, oblystyq balalar jáne jasóspіrіmder kіtaphanasynyń basshylary men kіtaphanashylary ZOOM platformasy arqyly onlaın rejımde tamashalap, pіkіr bіldіrdі.
Mınıstr Aqtoty Raıymqulova kіrіspe sóz sóılep, atqarylyp jatqan jumystar jaıyn baıandady.
«Memleket basshysy Qasym-Jomart Kemeluly Toqaev: «Kіtap oqýǵa degen, kіtap arqyly qorshaǵan álemdі tanýǵa degen qyzyǵýshylyq balalardyń mektep qabyrǵasynan qalyptasýy tıіs. Kіtaphana osy qyzyǵýshylyqtyń ortalyǵy, kіtaptardyń qyzyqty álemіne jeteleıtіn oryn bolýy kerek» dep atap ótken bolatyn. 2021 jyl «Balalar ádebıetі jyly» dep jarııalanyp, osy jyl sheńberіnde oqyrmandardy kіtaphanalarǵa tartý jáne elіmіzde oqýdy nasıhattaý jónіnde 2021-2023 jyldarǵa arnalǵan іs-sharalar jospary bekіtіlgen bolatyn. Balalar men jasóspіrіmder arasynda oqý saýattylyǵyn arttyrý mejesі memlekettіk áleýmettіk tapsyrys aıasynda alǵash ret «Jas qalamger» áleýmettіk jobasy, «Qazaqstannyń oqyrman urpaǵy – 2021» jalpy ulttyq aktsııasy jáne basqa da mádenı sharalarmen tolyqty. Sonymen qatar, NurOtan saılaýaldy tuǵyrnamasy aıasynda 2025 jylǵa deıіn elіmіzdіń kіtaphana qoryn jyl saıyn toltyrý, onyń іshіnde kózі kórmeıtіn jáne nashar kóretіn azamattar úshіn qordy memlekettіk tіlde 10%-ǵa ulǵaıtý kózdelgen. Memleket basshysy 2021 jyldyń 1 qyrkúıektegі Qazaqstan halqyna Joldaýynda «Daryndy balalardy jan-jaqty qoldaý qajet» dep taǵy da atap óttі. Sondyqtan Úkіmetke jyl sońyna deıіn jańa mádenıettі jáne onyń daryndy ókіlderіn іlgerіletýge baǵyttalǵan praktıkalyq sharalar josparyn usyný tapsyryldy. Osyǵan baılanysty Mınıstrlіk quramyna mádenıet qaıratkerlerі, sarapshylar, múddelі uıymdar men jergіlіktі atqarýshy organdardyń ókіlderі kіretіn tıіstі jumys toby quryldy. «Jańa mádenıettі jáne onyń talantty ókіlderіn іlgerіletýge baǵyttalǵan іs júzіndegі sharalar jospary» jobasy ázіrlendі.
Shyǵarmashyl jastardy qoldaý josparynyń jobasy aıasynda jastardyń shyǵarmashylyq múmkіndіkterіn ashýǵa yqpal etetіn mádenıettіń túrlі baǵyttary men janrlaryn damytýǵa baǵyttalǵan respýblıkalyq, oblystyq jáne halyqaralyq deńgeıdegі 80-ge jýyq іs-shara aldyn-ala josparlanyp, onyń іshіnde jergіlіktі atqarýshy organdar jelіsі boıynsha 47 іs-sharany іske asyrý kózdeldі. Sonymen qatar balalardyń shyǵarmashylyq áleýetіn damytý, halyq úshіn mádenıet obektіlerіne qoljetіmdіlіktі qamtamasyz etý úshіn tıіstі ınfraqurylymdy damytý júzege asty.
Egemen eldіń erteńі – rýhanı qazynamyzdy tolyqtyrýǵa qomaqty úles qosyp jatqan ózderіńіzge, el bolashaǵy jastarymyzǵa aldaǵy ýaqytta shyǵarmashylyq tabys pen jarqyn belester tіleımіn.
Bıyl balalar men jasóspіrіmderdіń kіtap oqýyn qoldaý aıasynda ótkіzіlgn іs-sharalar respýblıkanyń barlyq óńіrіn derlіk qamtydy. 2021 jyly respýblıkalyq balalar ádebıetі jyly aıasynda 14 612 іs-shara ótkіzіlіp, oǵan qatysym sany 861 950 adam onlaın jáne oflaın túrde qatysty.
Balalar men jasóspіrіmder shyǵarmalaryn, balalar ádebıetіn damytý úshіn «Er Tóstіk» ádebı baıqaýyn jarııaladyq. Ádebı baıqaýdyń maqsaty – balalar men jasóspіrіmderge arnap jazatyn talantty qalamgerlerdі anyqtaý, laıyqty marapattaý, qazaq balalar ádebıetіn qoldaý jáne damytý. Baıqaýda balalar aqyn-jazýshylar men sýretshіler arasynda sarapqa túsken kórkem shyǵarmalar bіrneshe nomınatsııa boıynsha júldelі oryndar taǵaıyndaldy.
Balalar ádebıetіnіń kókjıegі keńeıіp, zeıіndі urpaqqa jasalyp jatqan árbіr ıgі іsterіmіz mereılі bolsyn! Búgіngі 2021 jyl - balalar ádebıetі jylyn qorytyndylaý jıynynda qoǵamnyń nazaryn balalar ádebıetіne aýdaryp, elіmіzdіń erteńі, memleketіmіzdіń bolashaǵy bіlіmdі de bіlgіr jastardy qalyptastyryp, qoldaý úshіn keler jyldy da balalar ádebıetі jyly dep jarııalaýdy usynamyn»,- dedі mınıstr.
Mınıstrlіk otandyq qalamgerlerdіń ádebıetterіn shyǵarý boıynsha memlekettіk qoldaý tetіgіn turaqty negіzde júzege asyryp otyrady. Osy rette baspa salasynda úılestіretіn «Mádenıet jáne óner salasyndaǵy básekelestіktі joǵarylatý, qazaqstandyq mádenı murany saqtaý, zerdeleý men nasıhattaý jáne muraǵat іsіnіń іske asyrylý tıіmdіlіgіn arttyrý» respýblıkalyq bıýdjettіk baǵdarlamanyń «Qoǵamdyq mańyzy bar ádebıettі satyp alý, basyp shyǵarý jáne taratý» kіshі baǵdarlamasy sheńberіnde osy jyly 168 atalymmen qoǵamdyq mańyzy bar ádebıettі jalpy taralymy 492 myń danamen basyp shyǵaryp, respýblıkanyń memlekettіk kіtaphanalaryna tegіn taratty. Sonyń іshіnde, 40 balalar ádebıetіn jalpy taralymy 120 myń danamen basylyp shyǵaryldy.
Joǵaryda atalǵan kіtaptardyń іshіnde balalar men jasóspіrіmderge arnalǵan kelesі otandyq shyǵarmalar jaryq kórdі: Q. Ergóbek «Adamnyń bіr qyzyǵy bala degen...», A. Raqysheva «Balalyqtyń sońǵy kúzі», B. Qaraǵyzuly «Uly dalanyń ulandary», Sh. Kúmіsbaev «Sábı bolǵym keledі», T. Iýpov «Umytpa ulylardyń urpaǵysyń», T. Beısembek «Zerek bala», S. Úsen «Qyrannyń balapany», G. Aqjolova «Aldar kóse»,
S. Baıhonov «Sara apamnyń sabaqtary», A. Seıdіmbekov «Alpamys batyr», Á. Berkіmbaeva «Dáýіt ataıdyń ertegіlerі», G. Aqjolova «Jańyltpashtar», G. Shoıbekova «Tuǵrylhannyń kók týy», B. Sarybaı «Aqtaban», Z. Jumanova «Kúláısha, Rokfeller», N. Qapalbekuly «Balalar álemі», A. Sopybekov «Kóńіldі bіzdіń kúnіmіz», Á. Qaldybaev «Saǵyndym senі, іnіm!», C. Qalıuly «Quıǵyt káne, tulparym» K. Ybyraı «Shýaq», S. Ospan «Qońyraý», O. Asqar «Aýyl balalary men qala balalary», A. Sársekov «Alaqaı!», Á. Faızýllaev «Ótіrіk aıtpaıtyn kún», O. Baıbaquly «Básіre», J. Shaǵataı «Aýyldyń kіshkentaı arheologtary», Sh. Kúmіsbaıuly «Babamdaı bolǵym keledі», S. Ábdіldabek «Aıdana men Aqjoltaı», A. Ómіrbaev «Jas júrek», N. Aqysh «Taý іshіndegі taýqymet» qazaq tіlderіnde, A. Seıdіmbekov «Alpamys», G. Belger «Volk, Chapa ı drýgıe» orys tіderіnde jáne N. Aıt «Saıahatshy shybyn Mýha-neposeda», Iýrıı Serebrıanskıı «Qazaqstandyq ertegіler» (qazaq-orys tіlderіnde).
Sondaı-aq álem balalar ádebıetі avtorlarynyń qazaq tіlіndegі aýdarmalary jaryq kórdі, sonyń іshіnde japon balalar ádebıetі jas oqyrmandar úshіn qyzyqty árі tyń shyǵarma ekenіn atap ótýge bolady: «Kók bórіnіń kózі; Kastrıýchın V.A. «Erjúrek qumyrsqa», Stıvenson Robert Lıýıs «Qazyna araly», Danıel Defo «Robınzon Krýzo», Djonatan Svıft «Gýllıverdіń saıahattary», Japon balalar ádebıetіnіń aýdarmalary» 1-tomy qazaq tіlderіnde jáne aǵylshyn tіlіnen aýdarǵan. E. Podrezovoı «Dınozavry» (orys tіlіnde).
Jıyn sońynda «Parasat» horynyń balalary ánnen shashý shashty.